Momentum
Momentum korunumu ve çarpışmalar
Momentum, kütle ile hızın çarpımıdır: p = m·v. Vektörel bir niceliktir ve yönü hızla aynıdır.
Korunum ilkesi
Bir sistemin üzerine dışarıdan net kuvvet etki etmiyorsa toplam momentumu değişmez. Çarpışma sırasında cisimler birbirine büyük kuvvetler uygular ama bu kuvvetler iç kuvvettir; toplam momentum korunur:
m₁v₁ + m₂v₂ = m₁v₁' + m₂v₂'
Çarpışma türleri
| Tür | Momentum | Kinetik enerji |
|---|---|---|
| Esnek çarpışma | Korunur | Korunur |
| Esnek olmayan çarpışma | Korunur | Bir kısmı ısı/ses/biçim değişimine gider |
| Tam esnek olmayan | Korunur | Cisimler yapışır, kayıp en fazladır |
Newton’un beşiği esnek çarpışmaya güzel bir örnektir: bir bilye çarptığında karşı uçtan bir bilye kalkar, çünkü hem momentum hem enerji korunur.
Çözüm stratejisi
Önce yönlerden birini pozitif seç, sonra çarpışma öncesi ve sonrası momentumları yaz. Esnek değilse enerjiyi korunmuş saymaktan kaçın.
#momentum#çarpışma#korunum#deney